امنیت غذایی را اولویت درجه یک کشور کنیم

به گزارش اقتصاد معاصر؛ مجتبی پالوج، رئیس مؤسسه پژوهش‌های برنامه‌ریزی، اقتصاد کشاورزی و توسعه روستایی با تأکید بر اهمیت امنیت غذایی گفت: راهبرد جمهوری اسلامی در بخش کشاورزی بر تولید داخلی و خودکفایی استوار بوده و امنیت غذایی از اولویت‌های اساسی کشور محسوب می‌شود.

وی در سخنانی اظهار داشت:با وجود همه مشقت‌ها، در بخش کشاورزی تلاش شده است راهبردی دنبال شود که بر امنیت غذایی، تولید داخل و خودکفایی استوار است؛ مفهومی که به گفته وی، در قانون اساسی نیز مورد توجه قرار گرفته است.

وی با اشاره به جایگاه قانون اساسی افزود: قانون اساسی به‌عنوان میثاق ملی و منشور اداره کشور، باید مبنای تصمیم‌گیری‌ها قرار گیرد و نمی‌توان نسبت به کلیدواژه‌هایی که در آن تصریح شده است، نگاه تقلیل‌گرایانه داشت. خودکفایی نیز از جمله مفاهیمی است که در قانون اساسی مورد تأکید قرار گرفته است.

رئیس مؤسسه پژوهش‌های برنامه‌ریزی، اقتصاد کشاورزی و توسعه روستایی با اشاره به اصل 110 قانون اساسی ادامه داد: براساس این اصل، تعیین سیاست‌های کلی نظام از جمله وظایف رهبری است و این سیاست‌ها طی فرآیند مشخصی تدوین و ابلاغ می‌شوند.

پالوچ گفت: سیاست‌های کلی کشاورزی پس از یک فرآیند چندساله تدوین شد و در سال 1391 در 9 محور ابلاغ شد که با موضوع توسعه پایدار آغاز می‌شود. وی افزود: در دو محور از این سیاست‌ها، به‌صراحت بر موضوع خودکفایی تأکید شده است.

وی با بیان اینکه «عده‌ای تلاش می‌کنند توسعه و پیشرفت را در مقابل رویکردهای مطرح‌شده درباره کشاورزی قرار دهند»، تصریح کرد: این برداشت درست نیست و توسعه و پیشرفت نیز در سیاست‌های کلی کشاورزی مورد توجه قرار گرفته است.

*امنیت غذایی؛ یکی از پایه‌های تاب‌آوری کشور

رئیس مؤسسه پژوهش‌های برنامه‌ریزی، اقتصاد کشاورزی و توسعه روستایی، امنیت غذایی را یکی از عوامل مهم تاب‌آوری کشور دانست و اظهار داشت: آنچه در کنار سایر مؤلفه‌ها به کشور در عبور از شرایط سخت کمک کرده، موضوع امنیت غذایی بوده است.

پالوچ با اشاره به عملکرد مدیریت بخش کشاورزی در روزهای آغازین بحران اخیر گفت: مدیریت جهاد کشاورزی، به‌ویژه وزیر جهاد کشاورزی، از همان ساعات اولیه وقوع اتفاقات در 9 اسفند، مدیریت بخش را برعهده گرفت و تلاش شد با هماهنگی استان‌ها و دستگاه‌های مرتبط، مسائل مربوط به تأمین نیازهای مردم با مدیریت مستمر دنبال شود.

وی افزود: در شرایطی که دستگاه‌های مختلف با اختلال و محدودیت مواجه بودند، تلاش شد مدیریت بخش کشاورزی تعطیل نشود و هماهنگی لازم با استان‌هایی که مقصد سفر مردم بودند نیز انجام شود تا مردم با مشکل مواجه نشوند.

پالوچ در ادامه با اشاره به سیاست‌های کلی اقتصاد مقاومتی گفت: سیاست‌های کلی اقتصاد مقاومتی نیز از مهم‌ترین سیاست‌هایی است که بر تقویت ظرفیت‌های داخلی و مقاوم‌سازی اقتصاد تأکید دارد.

وی با اشاره به فعالیت‌های مؤسسه پژوهش‌های برنامه‌ریزی، اقتصاد کشاورزی و توسعه روستایی اظهار داشت: این مؤسسه در حوزه سیاست‌گذاری، خط‌مشی‌گذاری و برنامه‌ریزی بخش کشاورزی فعالیت می‌کند و در تدوین و راهبری برنامه‌های مختلف از جمله برنامه‌های توسعه، برنامه اقتصاد مقاومتی، برنامه ساماندهی ایران 1400 و برنامه‌های اشتغال نقش داشته است.
رئیس این مؤسسه ادامه داد: پس از ابلاغ سیاست‌های اقتصاد مقاومتی، برنامه اقتصاد مقاومتی از سطح ملی به استانی تدوین شد و وزارت جهاد کشاورزی نیز در ارزیابی‌های انجام‌شده، عملکرد قابل توجهی در اجرای این سیاست‌ها داشت.
وی با اشاره به برخی مباحث مطرح‌شده درباره اقتصاد مقاومتی افزود: در همان مقطع نیز تأکید شد که نمی‌توان مسائل مربوط به غذا و امنیت غذایی را صرفاً از زاویه اقتصادی مورد بررسی قرار داد، زیرا امنیت غذایی مستقیماً با امنیت کشور و زندگی مردم ارتباط دارد.
پالوچ خاطرنشان کرد: امنیت غذایی از موضوعاتی بوده که در دیدگاه‌های مطرح‌شده درباره اداره کشور نیز مورد تأکید قرار گرفته و توجه به این مسئله محدود به یک دوره یا مقطع خاص نبوده است.

*کشاورزی از آب و انرژی جدا نیست

رئیس مؤسسه پژوهش‌های برنامه‌ریزی، اقتصاد کشاورزی و توسعه روستایی با اشاره به ضرورت نگاه فرابخشی به کشاورزی گفت: نمی‌توان کشاورزی را یک بخش منفک از سایر حوزه‌ها دانست؛ چراکه این بخش با آب و انرژی ارتباط مستقیم دارد.
وی افزود: تراکتورها، کمباین‌ها و بسیاری از تجهیزات و صنایع مرتبط با کشاورزی به انرژی نیاز دارند، بنابراین انرژی یکی از مؤلفه‌های مهم بخش کشاورزی است.
پالوچ ادامه داد: آب نیز ارتباط مستقیمی با کشاورزی دارد و بخش قابل توجهی از مصرف آب در جهان مربوط به کشاورزی است. بنابراین در شرایط کشور، موضوع آب باید به‌عنوان یکی از مؤلفه‌های اصلی سیاست‌گذاری کشاورزی مورد توجه قرار گیرد.

*ایده‌پردازی باید بر مبنای شناخت مسئله باشد

وی در بخش دیگری از سخنان خود با اشاره به اهمیت سیاست‌گذاری و نقش نخبگان اظهار داشت: سیاست‌گذاری از شناخت و کشف مسئله و نیاز آغاز می‌شود و نمی‌توان بدون شناخت دقیق مسئله، راهکار مؤثر و قابل تعمیم ارائه کرد.
رئیس مؤسسه پژوهش‌های برنامه‌ریزی، اقتصاد کشاورزی و توسعه روستایی افزود: در جهان مدل‌های مختلفی برای سیاست‌گذاری وجود دارد و یکی از این رویکردها، استفاده از دیدگاه‌ها و ایده‌های نخبگانی است.
پالوچ گفت: ایده در واقع یک تصور و تلنگر ذهنی برای حل یک مسئله، ضرورت یا نیاز است، اما نکته مهم این است که پس از شناسایی مسئله، باید مشخص شود راه‌حل چگونه می‌تواند مسئله را برطرف کند و آیا امکان تعمیم آن وجود دارد یا خیر.
وی تأکید کرد: از این منظر، ایده‌پردازی نباید به ارائه یک راه‌حل تک‌گزینه‌ای محدود شود، بلکه باید مسئله، راه‌حل و امکان تعمیم آن در کنار یکدیگر مورد بررسی قرار گیرد.
پالوچ در پایان، مسئله‌شناسی و مسئله‌یابی را از موضوعات مهم در فرآیند سیاست‌گذاری عنوان کرد./تسنیم