بازگشت بورس به مدارِ تعادل شکننده

اقتصاد معاصر- مهدی حاجیوند؛ شاخص اصلی بازار سهام، با افت بیش از ۶۱هزار واحدی در جریان معاملات دیروز در حالی تا مرز ۲میلیون واحد عقب‌نشینی کرد که بورس تهران با ریسک‌‌‌های اقتصادی فراوان و نیز تنش‌‌‌های منطقه‌‌‌ای کماکان دست و پنجه نرم می‌کند.

 این در حالی است که افت قابل توجه روزگذشته شاخص کل بورس از تیرماه پارسال و طی یکسال گذشته بی‌‌‌سابقه بوده است؛ و آمارها حکایت از این دارد که شاخص هموزن نیز که نبض درست‌تری و کلیت بازار سرمایه مخابره می‌کند، با افت به مراتب سهمگین‌‌‌تر، به محدوده ۱۵فروردین ۱۴۰۲ رسید.

این اتفاق در کنار انفعال سازمان بورس به عنوان نهاد ناظر بازار سرمایه، موج سنگینی از انتقادات را بویژه در فضای مجازی نسبت به دیدگاه‌های مسعود پزشکیان و تیم بورسی وی در قبال تحولات بازار سرمایه در پی داشت؛ تا جایی که این انتقادات واکنش عبده تبریزی، مشاور پزشکیان در امور بازار سرمایه را به همراه داشت و وی با انتشار مطلبی اعلام کرد همه شما از مشکلات بازار سرمایه در سال‌های اخیر آگاهید. از وضعیت جاری بازار و اتفاقات چند روز اخیر هم مطلع‌اید. وظیفه‌ همه‌ ما هم کمک به حفظ موقعیت و رشد بازار سرمایه و کمک به دولت آقای پزشکیان است.

وی همچنین از جلسه خود با مدیریت سازمان بورس در مورد وضعیت جاری و اقداماتی که باید صورت گیرد، سخن گفت و اشاره کرد در مورد وضعیت جاری بازار سرمایه گزارش کوتاهی تهیه و به مسئولان ارشد دولت چهاردهم تقدیم و توجه آنان را به وضعیت نامناسب جاری جلب کردم. بی‌شک دولت آقای دکتر پزشکیان متعهد به برنامه‌هایی است که مطرح کرده و به‌رغم هر شرایط محیطی، برنامه‌های خود را دنبال خواهد کرد.

در پی این فشارها و انتقادات، مجید عشقی، رییس سازمان بورس و اوراق بهادار نیز طی گفتگویی با اشاره به این که بازار سرمایه در حال گذر از روزهای سخت است، و سهامداران از ابتدای سال با ریسک‌های متعدد سیاسی و امنیتی مواجه بودند که این امر بعضا باعث ایجاد فضای هیجانی در معاملات بازار شد، اعلام کرد هیات مدیره سازمان بورس برای کاهش نوسانات حاکم بر بازار سرمایه از روز یکشنبه تا پایان هفته دامنه نوسان در بورس و فرابورس را یک درصد کرده است؛ بعلاوه این که شرایط سهامداران را درک و رصد می‌کنیم، و براساس دستورالعمل نحوه انجام معاملات، تصمیم‌گیری برای ابطال معاملات در اختیار شرکت بورس تهران و فرابورس قرار دارد اما با توجه به دامنه موضوع و تبعات آن، تصمیمی در این زمینه اتخاذ نشد و معاملات شنبه، به قوت خود باقی است.

البته این تصمیم سازمان بورس هم با واکنش‌های مختلفی همراه بود و برخی معتقدند اگر چه هدف از محدودیت در دامنه نوسان ایجاد رونق در بازار نیست بلکه استفاده این ابزار در شرایط خاص، جلوگیری از ریزش بیشتر بورس است؛ اما این تصمیم درست باید چهارشنبه گذشته اتخاذ می‌شد تا بدین ترتیب جلوی زیان و هیجان چند روز گذشته در بازار سرمایه گرفته شود. این در شرایطی است که در جریان معاملات امروز بازار سرمایه، با اتخاذ تصمیم کاهش دامنه نوسان، هیجان‌ها در این بازار فروکش کرد و در نهایت شاخص بورس به افت هزار واحدی بسنده کرد، که این اتفاق نیز حکایت از این دارد که سازمان بورس خطای استراتژیکی را در اعمال نکردن محدودیت دامنه نوسان در چند روز گذشته مرتکب شده است.

در هر حال به نظر می‌رسد از فردا بازار سرمایه تا تعیین تکلیف تیم اقتصادی دولت چهاردهم به مدار تعادل برگردد؛ تعادلی که شکننده خواهد بود و هرگونه اتخاذ تصمیم و اظهارنظر در حوزه سیاست بین‌الملل می‌تواند آن را به هم بزند.