تولید کود از دودکش نیروگاه‌های زغال‌سنگی؛ دی‌اکسید کربن به کمک کشاورزی می‌آید

به گزارش خبرنگار اقتصاد معاصر؛ در حالی که بسیاری از کشورها برای مهار انتشار کربن از زغال‌سنگ هزینه‌های هنگفت می‌پردازند، چین راهکاری نوآورانه در پیش گرفته که آلودگی را به منبع درآمد تبدیل می‌کند.

شرکت Jiangnan Environmental Technology (JNG) با استفاده از فناوری جذب مبتنی بر آمونیاک، گازهای سمی خروجی از دودکش نیروگاه‌های زغال‌سنگی را به کودهای کشاورزی با ارزش افزوده بالا تبدیل کرده است. این رویکرد نه فقط هزینه‌های زیست‌محیطی را کاهش می‌دهد، بلکه سود اقتصادی نیز ایجاد می‌کند. 

برخلاف روش‌های سنتی جذب و ذخیره کربن (CCS) که کربن دی‌اکسید را به عمق زمین تزریق می‌کنند، فناوری JNG بر پایه اصل «جذب و بهره‌برداری» یا به اصطلاح (CCU) عمل می‌کند. این شرکت با تزریق آمونیاک به جریان گاز دودکش، همزمان دی‌اکسید کربن و دی‌اکسید گوگرد را جذب می‌نماید. محصول نهایی شامل دو کود مهم یعنی آمونیوم سولفات (غنی از نیتروژن و گوگرد) و آمونیوم بی‌کربنات که با کربن آلی غنی شده، خواهد بود. این کودها مستقیما قابل استفاده در مزارع بوده و تقاضای بالایی در بازار کشاورزی دارند. 

پروژه آزمایشی این شرکت در نیروگاه حرارتی Jiufeng در شهر نینگبو (استان ژجیانگ) نتایج امیدوارکننده‌ای نشان داده است. این واحد سالانه حدود ۱۰ هزار تن دی‌اکسید کربن را جذب می‌کند و در مقابل، ۳۰ هزار تن کود تولید می‌نماید.

آزمایش‌های میدانی روی محصولی نظیر برنج حاکی از افزایش ۶.۲ درصدی عملکرد بوده که عمدتا به دلیل غنی‌سازی طبیعی کود با عناصر گوگرد و کربن آلی است. این رقم در شرایطی معنادار است که امنیت غذایی یکی از اولویت‌های راهبردی دولت چین محسوب می‌شود. 

از منظر اقتصادی، جذابیت این مدل بسیار بالاست. هزینه جذب هر تن کربن دی‌اکسید در فناوری‌های متعارف گاهی تا ۱۰۰ دلار می‌رسد، در حالی که JNG ادعا می‌کند از محل فروش کودهای تولیدی، بیش از ۱۴ دلار سود خالص به ازای هر تن کربن جذب‌شده کسب می‌کند. این عملیات معکوس از «هزینه زیست‌محیطی» به «درآمد» است و می‌تواند الگویی برای ادامه بهره‌برداری از زغال‌سنگ باشد؛ منبعی که همچنان بیش از ۶۰ درصد برق چین را تامین می‌کند.

شرکت JNG در حال حاضر حدود ۶۰ درصد گوگردزدایی آمونیاکی چین را در اختیار دارد و بیش از ۱۵۰ پروژه فعال در نیروگاه‌های این کشور اجرا کرده است. حالا این شرکت برنامه‌ریزی برای اجرای پروژه‌ای عظیم با ظرفیت جذب یک میلیون تن کربن دی‌اکسید در منطقه سین‌کیانگ را در دستور کار دارد؛ منطقه‌ای که هم منابع زغال‌سنگی غنی دارد و هم نیاز جدی به کودهای کشاورزی. 

تحلیل اقتصادی این ابتکار بخشی از استراتژی گسترده‌تر چین برای هم‌افزایی اهداف زیست‌محیطی، انرژی و کشاورزی است. پکن همزمان در حال گسترش ظرفیت زغال‌سنگ است و در عین حال به دنبال «زغال‌سنگ پاک‌تر» است تا به هدف کربن‌خنثی ۲۰۶۰ برسد. با این حال سودآوری این مدل به شدت به قیمت جهانی آمونیاک و کود وابسته است. نوسانات ارزی و زنجیره تامین مواد اولیه می‌تواند حاشیه سود را تحت تاثیر قرار دهد. 

با این حال، موفقیت JNG می‌تواند پیامدهای جهانی داشته باشد. کشورهایی که همچنان به زغال‌سنگ وابسته‌اند (از هند گرفته تا اندونزی و ویتنام) ممکن است این فناوری را به عنوان راهکاری عملی‌تر از مدل‌های غربی جذب کنند. چین نه تنها فناوری را صادر خواهد کرد، بلکه الگویی از «انرژی فسیلی هوشمند» ارائه می‌دهد که با واقعیت‌های اقتصادی بسیاری از اقتصادهای نوظهور سازگارتر است.