توقف جهش‌های قیمتی با تامین همه ارز واردات رسمی توسط بانک مرکزی

آلبرت بغزیان، اقتصاددان در گفت‌وگو با اقتصاد معاصر درباره انتخابات ریاست جمهوری آمریکا و  تاثیر آن بر انتظارات تورمی اظهار کرد: در زمان انتخاب ترامپ، اقتصاد ایران با انتظارات تورمی خاصی مواجه نشد. نه تنها در زمان ریاست جمهوری، بلکه در زمان کمپین‌های تبلیغاتی ترامپ هم، اظهارات و موضع‌گیری‌های وی درباره خاورمیانه و ایران، به گونه‌ای نبود که باعث تشدید انتظارات تورمی در ایران شود.

این اقتصاددان افزود: بعد از پیروزی ترامپ در انتخابات ریاست جمهوری ۲۰۱۶، خروج ایالات متحده آمریکا از برجام و تشدید تحریم‌های اقتصادی علیه ایران، نخستین اقدام خصمانه وی به عنوان رئیس جمهور آمریکا بود. پس از پایان ریاست جمهوری ترامپ، این انتظار می‌رفت که با روی کار آمدن بایدن، برجام دوباره احیا و نرخ ارز کاهش پیدا کند اما چنین انتظاری محقق نشد. در آن مقطع زمانی، اقتصاد ایران با انتظارات غیرتورمی همراه بود، یعنی بسیاری از بازار‌ها روند با ثباتی داشتند و حتی تا مدتی هم منتظر ریزش قیمت بودند. 

وی متذکر شد: همزمان با آغاز به کار بایدن و ادامه سیاست‌های خصمانه آمریکا علیه ایران، انتظارات تورمی در اقتصاد ایران شکل گرفت. در نتیجه اکنون که ترامپ، رئیس جمهور شده، تاثیری بر این موضوع دیده نشده، زیرا وی دیگر نمی‌تواند درباره مساله مهمی همچون برجام ادعای جدیدی داشته باشد یا اینکه سیاست تحریمی سنگین‌تری را بر علیه ما اجرا کند.

عواملی که مانع از ورود هرگونه شوک به اقتصاد کشور می‌شود   

این اقتصاددان بیان کرد: توسعه همکاری‌های اقتصادی ایران با کشور‌های همسایه و همچنین مقاوم‌سازی بازار‌های مالی در مقابل برخی تقاضا‌های کاذب، از جمله اقدامات مهمی است که سیاست‌گذاران اقتصادی کشور می‌توانند با بیشتر عملیاتی کردن آنها مانع از ورود هرگونه شوک به اقتصاد ایران شوند. 

بغزیان تغییر در نرخ ارز را به عنوان یکی از مهمترین حوزه‌های تاثیرپذیر از انتظارات تورمی ناشی از بازگشت ترامپ معرفی کرد و درباره مقاوم‌سازی آن گفت: این موضوع در اقتصاد ایران یک امر فراگیر بوده و حتی می‌تواند، بهانه خوبی برای عده‌ای سوداگر برای برهم زدن نظام بازار‌های مالی ایران باشد. با هر گونه نوسان در این حوزه، سایر بازار‌های موازی با آن مانند طلا، خودرو و مسکن هم دچار تلاطمات سنگینی خواهند شد. 

عملکرد بانک مرکزی در پاسخگویی به نیازهای ارزی

این کارشناس اقتصادی توضیح داد: عملکرد بانک مرکزی در پاسخگویی سریع به تمام نیاز‌های ارزی کشور و تامین منظم آن برای واردات کالا‌، بر اساس نرخ مرکز مبادله می‌تواند در جلوگیری از تشدید انتظارات تورمی نقش ویژه و در عین حال موثری را ایفا کند. در طول یک سال و چند ماه اخیر، مدیریت متفاوتی را در بانک مرکزی شاهد بودیم که همواره بر ثبات نرخ ارز تاکید داشته است. 

وی افزود: در زمان مدیریت قبلی بانک مرکزی، این نهاد خیلی سریع نسبت به نوسانات بازار غیررسمی ارز از خود واکنش نشان می‌داد اما اکنون مشاهده می‌کنیم که این رویه در مدیریت فعلی متوقف شده است. در برهه‌ای از زمان، قیمت دلار در بازار غیررسمی به ۶۹ هزار تومان هم رسید ولی با این حال بانک مرکزی هیچ واکنش جدی نسبت به نرخ‌های ساختگی آن از خود نشان نداد. 

بغزیان تاکید کرد: در حال حاضر تمام نیاز‌های ارزی واردات رسمی کشور توسط بانک مرکزی به خوبی پاسخ داده می‌شود. در این بین فقط مواردی همچون قاچاق یا خروج سرمایه بوده که از سوی بازار غیررسمی، تامین ارز می‌شوند. 

این کارشناس اقتصادی افزود: در حال حاضر، ارز از مهم‌ترین مسائل اقتصاد ایران محسوب می‌شود. اکنون از خودرو خارجی گرفته تا گوشت قرمز، همگی ارز مورد نیاز خود را بر اساس نرخ مرکز مبادله ارز و طلا بانک مرکزی دریافت می‌کنند. 

بغزیان همچنین درباره ذی‌نفعان تشدید انتظارات تورمی هم گفت: بانک‌ها بزرگ‌ترین ذی‌نفعان این مساله هستند، زیرا آنها به دلیل ناترازی که اکنون با آن مواجه هستند، می‌توانند با تکیه بر منابع ارزی خود و با یک نوسان پنج تا شش هزار تومانی، مقداری از نقدینگی موجود در اقتصاد کشور را جمع کنند تا از آن طریق، بخشی از ناترازی‌های خود را جبران کنند. 

این اقتصاددان، همچنین درباره سوداگران بازار‎‌های مالی توضیح داد: این افراد هم می‌توانند از تشدید انتظارات تورمی نفع ببرند اما در مقایسه با سایر بازار‌های اقتصاد ایران، سود آنها بسیار اندک و ناچیز است. آنها فقط نقش خرده‌فروشان بازار‌های مالی را ایفا می‌کنند. 

حضور ترامپ در کاخ سفید هیچ تحریم جدیدی را در پی ندارد 

وی همچنین درباره اعمال تحریم‌های اقتصادی بیشتر علیه ایران، در دور جدید حضور ترامپ در کاخ سفید توضیح داد: در حال حاضر تحریم‌های کالایی ایران در بالاترین سقف خود قرار دارد. مضاف بر این موضوع، تحریم افراد، یکی دیگر از رویکردهای خصمانه آمریکا در تحت فشار قرار دادن ایران بوده که البته این هم تاثیر چندانی در شرایط اقتصاد کشور نخواهد داشت.