عطش بی‌سابقه بانک‌های مرکزی برای طلا

به گزارش خبرنگار اقتصاد معاصر؛ در ماه‌های اخیر، قیمت طلا به رکورد‌های جدیدی دست یافته است. یک سال پیش، قیمت طلای نقدی ۱۸۹۰ دلار در هر اونس بود و اکنون به ۲۵۰۸ دلار رسیده است. این افزایش ۳۲ درصدی نشان‌دهنده افزایش عدم اطمینان نسبت به اقتصاد جهانی است که تحت تأثیر عواملی مانند تنش‌های تجاری، درگیری‌های مالی بین قدرت‌های بزرگ، نرخ‌های بهره بالا در اقتصاد‌های پیشرفته و جنگ‌های جاری، به‌ویژه در خاورمیانه، قرار دارد. این روند باعث شده تا سرمایه‌گذاران به طلا به‌عنوان یک دارایی سنتی و پناهگاه امن برای سرمایه خود روی آورند، چراکه این دارایی در طول بی‌ثباتی اقتصادی و بحران‌های ژئوپلیتیکی به‌طور تاریخی مقاوم بوده است.

ارزش ذاتی و کمیابی طلا آن را به یک سرمایه‌گذاری مطمئن، به‌ویژه در دوره‌های عدم اطمینان، تبدیل می‌کند. برخلاف ارز‌های جهانی که در برابر تورم و سیاست‌های دولتی آسیب‌پذیر هستند، طلا ارزش خود را حفظ کرده است. این امر منجر به افزایش قابل توجه خرید طلا توسط سرمایه‌گذاران نهادی و بانک‌های مرکزی در سراسر جهان شده است. سرمایه‌گذاران نهادی در انتظار کاهش احتمالی نرخ بهره توسط فدرال رزرو آمریکا، به خرید طلا روی آورده‌اند. علاوه بر این، جذابیت طلا به‌عنوان یک متنوع‌کننده پرتفوی با هدف پوشش ریسک در برابر سهام افزایش یافته است.

بانک‌های مرکزی به‌طور فعال در حال انباشت طلا برای تنوع بخشیدن به ذخایر ارز خارجی خود و کاهش وابستگی به دلار آمریکا هستند. این تغییر ناشی از تمایل به کاهش ریسک‌های مرتبط با کاهش ارزش ارز‌های جهانی و بی‌ثباتی ژئوپلیتیکی است. طلا به‌عنوان یک دارایی پایدار برای بانک‌های مرکزی عمل می‌کند و در طول بحران‌های مالی و نوسانات ارزی به کمک بانک‌های مرکزی می‌آید. سرعت انباشت طلا توسط بانک‌های مرکزی از سال ۲۰۲۲ افزایش یافته است و میزان خرید در سال جاری به ۱۰۸۲ تن رسیده است که بیش از دو برابر خرید‌های سال قبل است. این روند تا حدی توسط تحریم‌های آمریکا علیه روسیه تحریک شد که آسیب‌پذیری‌های نهاد‌های مالی غربی را آشکار کرد و اعتماد به آنها را کاهش داد.

چین به‌ویژه در خرید طلا تهاجمی عمل کرده و بانک مرکزی چین به خرید طلا برای ۱۷ ماه متوالی تا ماه مارس سال جاری ادامه داده است. این اقدام بخشی از استراتژی چین برای تنوع بخشیدن به ذخایر خود از دلار است. در سال ۲۰۲۳، چین ۲۲۴ تن طلا خریداری کرد و کل ذخایر خود را به ۲۲۶۲ تن رساند. با وجود اینکه چین بزرگترین تولیدکننده طلاست، همچنان مقادیر قابل توجهی از این دارایی را وارد می‌کند و خرید‌های خارجی آن در دو سال گذشته بیش از ۲۸۰۰ تن بوده است. در میان چالش‌های بازار‌های محلی املاک و سهام، طلا توجه بیشتری از سوی سرمایه‌گذاران چینی جلب کرده است.

کشور‌های دیگر، از جمله هند، لهستان، سنگاپور، لیبی و جمهوری چک نیز خرید طلا را از سر گرفته یا افزایش داده‌اند. به عنوان مثال، هند در سه‌ماه اول سال مالی ۲۰۲۴، ۱۹ تن طلا خریداری کرد که از کل خرید سال ۲۰۲۳ بیشتر است. بانک مرکزی هند در حال حاضر ۸۲۲ تن طلا در اختیار دارد که بالاترین میزان در تاریخ است. به‌طور جهانی، ایالات متحده با ۸۱۳۳ تن در ذخایر طلا پیشتاز است و پس از آن آلمان، ایتالیا، فرانسه و روسیه قرار دارند. این روند جهانی انباشت طلا توسط بانک‌های مرکزی، جذابیت پایدار این فلز به‌عنوان یک محافظ در برابر عدم اطمینان اقتصادی و نوسانات ارزی را نشان می‌دهد.