خیز ابوظبی برای معادن نخجوان؛ سرمایه‌گذاری امارات در آذربایجان عمیق‌تر شد

به گزارش خبرنگار اقتصاد معاصر؛ همکاری‌های سرمایه‌گذاری میان امارات متحده عربی و جمهوری آذربایجان پس از امضای توافق‌نامه همکاری راهبردی بین «L'IMAD»، سرمایه‌گذار مستقل دولت ابوظبی و «شرکت سرمایه‌گذاری آذربایجان» (AIH) وارد مرحله عمیق‌تری می‌شود. این همکاری در باکو و با حضور الهام علی‌اف، رئیس‌جمهور آذربایجان و شیخ طحنون بن زاید آل نهیان، معاون حاکم ابوظبی و مشاور امنیت ملی اعلام شد که نشان‌دهنده اهمیت راهبردی تقویت روابط اقتصادی میان دو کشور است.

بر اساس این توافق، دو طرف قصد دارند فرصت‌های سرمایه‌گذاری راهبردی مشترک را در آذربایجان و سراسر منطقه آسیای مرکزی بررسی و دنبال کنند. این مشارکت به ‌گونه‌ای طراحی شده که سرمایه‌گذاری بلندمدت را با فرصت‌های اقتصادی منطقه‌ای ترکیب کند و هر دو طرف به دنبال پروژه‌هایی هستند که قادر به پشتیبانی از توسعه صنعتی، زنجیره‌های تامین انعطاف‌پذیر، اتصال و رشد اقتصادی پایدار باشند.

دو سازمان همکاری خود را بر بخش‌هایی متمرکز خواهند کرد که از نظر راهبردی برای توسعه آذربایجان و منطقه وسیع‌تر حائز اهمیت هستند. حوزه‌های اولویت‌دار شامل صنایع، مواد معدنی حیاتی و زنجیره‌های تامین مرتبط، زیرساخت‌های شهری و حمل‌ونقل، انرژی و اتصال دیجیتال است. 

گنجاندن مواد معدنی حیاتی در این همکاری از اهمیت بالایی برخوردار است، زیرا اقتصادهای جهانی به دنبال تقویت دسترسی به منابع مهم راهبردی و توسعه زنجیره‌های تامین مقاوم‌تر هستند. این بخش، اهمیت راهبردی فزاینده‌ای برای تولیدات پیشرفته، فناوری‌های انرژی و توسعه صنعتی دارد و L'IMAD و AIH با این اقدام، توافق خود را در چارچوب یک تغییر جهانی کلان به سمت تقویت دسترسی به منابع راهبردی و ایجاد شبکه‌های تامین مقاوم قرار می‌دهند.

توسعه مبادلات دوجانبه 

این توافق‌نامه چارچوب وسیع‌تری از روابط اقتصادی دوجانبه بین امارات متحده عربی و آذربایجان را بنا می‌کند. روابط تجاری و سرمایه‌گذاری میان امارات و آذربایجان در سال‌های اخیر به طور قابل ‌توجهی توسعه یافته است، به ‌طوری‌ که حجم تجارت غیرنفتی از حدود ۹۸۰ میلیون دلار در سال ۲۰۲۲ به ۲.۱۶ میلیارد دلار در سال ۲۰۲۵ افزایش یافته که‌ این رشد نشان‌دهنده توسعه تعاملات تجاری و فراهم‌کننده پایه و اساس محکمی برای مرحله بعدی همکاری‌های سرمایه‌گذاری است. 

توافق اخیر با ایجاد یک چارچوب ساختارمند برای شناسایی و پیگیری پروژه‌های مشترک، بُعد سرمایه‌گذاری نهادی را به روابط اقتصادی در حال گسترش دو کشور می‌افزاید و می‌تواند با حمایت از جریان‌های بیشتر سرمایه و تشویق فعالیت‌های تجاری جدید در بخش‌های راهبردی، این رشد تجاری را تکمیل کرده و فرصت مناسبی برای کسب‌وکارها و سرمایه‌گذاران هر دو کشور فراهم کند تا از ارتباطات نهادی قوی‌تر بهره‌مند شوند.

خیز ابوظبی برای معادن نخجوان

در ۱۴ سپتامبر و در مراسم امضای قرارداد با حضور الهام علی‌اف و شیخ طحنون بن ز اید آل نهیان و معاون حاکم ابوظبی در باکو، دو کشور مجموعه‌ای از توافق‌نامه‌ها را در حوزه‌های انرژی تجدیدپذیر، هوش مصنوعی، زیرساخت‌های دیجیتال و گاز امضا کردند. در میان این توافق‌ها، یک قرارداد معدنی وجود داشت که بر اساس آن، شرکت دولتی فلزات گرانبهای آذربایجان، «آذرگلد»، موافقت کرد که به ‌طور مشترک ظرفیت معدنی در سراسر جمهوری خودمختار نخجوان را با شرکت «ترا ماینینگ»، زیرمجموعه هلدینگ بین‌المللی منابع ابوظبی (IRH)، ارزیابی و اکتشاف کند.

این مشارکت در ابتدا ساده به نظر می‌رسد و الگویی برای بررسی‌های زمین‌شناسی محسوب می‌شود اما در مقایسه با فعالیت‌های اخیر شرکت IRH، بیشتر شبیه به یک پیشنهاد اولیه است؛ چراکه نمونه کارهای این شرکت نشان می‌دهد که معمولا در معاملات کوچک وارد نمی‌شود. در مارس ۲۰۲۴، این شرکت ۵۱ درصد از سهام معادن مس موپانی در زامبیا را خریداری و هدف تولید ۲۰۰ هزار تن کاتد مس در عرض سه سال را دنبال کرد. 

چهارده ماه پس از آن، ۳۶۷ میلیون دلار دیگر برای خرید سهام اکثریت «آلفامین ریسورسز»، تولیدکننده مهم قلع در جمهوری دموکراتیک کنگو، هزینه شد. از آن زمان تاکنون، بخش بازرگانی این شرکت اعلام کرده که قصد دارد تا سال ۲۰۳۰، سبد سهامی با ظرفیت تقریبا یک میلیون تن مس در سال ایجاد کند. IRH تابعه شرکت هلدینگ بین‌المللی ابوظبی بوده که با ارزش بازاری بیش از ۸۷۶ میلیارد درهم، تقریبا ۲۳۹ میلیارد دلار، ارزشمندترین شرکت خوشه‌ای فهرست‌شده در غرب آسیا است.

داده‌های پیش‌گفته نشان می‌دهد که زمین‌شناسان کاوش‌کننده سازندهای غنی از طلای جلفا، برای شرکتی کار می‌کنند که در سرمایه‌گذاری‌های خود عموما از ارقام بالا استفاده می‌کند، به ‌ویژه آنکه نخجوان به عنوان یک منطقه جدا از سرزمین اصلی، در دوره‌هایی با مشکلات اقتصادی و چالش‌های امنیتی روبه‌رو بوده است.

وضعیت آذرگلد در بازار

در مقابل، شرکت «آذرگلد» فعالیت کوچک‌تر اما روند رو به رشدی را تجربه می‌کند. درآمد حاصل از فروش طلا و نقره این شرکت در سال گذشته ۲۶۶.۵ میلیون دلار بوده که نسبت به سال قبل ۴۶ درصد افزایش یافت. شاخص «EBITDA»، درآمد قبل از بهره، مالیات و استهلاک، با ۵۸.۵ درصد افزایش به ۱۴۲.۵ میلیون دلار رسیده و درآمد خالص با بیش از دو برابر افزایش، به ۸۲.۱ میلیون دلار ارتقا یافت. همچنین، کل دارایی‌های این شرکت تا پایان سال به ۵۷۳.۶ میلیون دلار رسیده که ۱۷.۵ درصد رشد داشته است. تولید طلای آذربایجان برای سال ۲۰۲۶، تقریبا ۳۱۲۴ کیلوگرم و تولید سالانه مس آن ۵۳۰۰ تن برآورد شده است.

ظرفیت اکتشافی نخجوان

در این میان، نخجوان بخش زمین‌شناسی شناخته شده‌ای دارد و براساس برآوردها ذخایر «اورتکند» در جلفا حدود ۴۲۴ هزار اونس طلای قابل استخراج بوده و ذخایر پلی‌متالیک «گوموشلی» نیز از زمان شوروی مورد توجه بوده است. حلقه مفقوده، داده‌های اکتشافی مطابق با استانداردهای بین‌المللی (JORC) است که به شرکتی مانند IRH اجازه می‌دهد بدون تکیه بر داده‌های منسوخ شوروی، ارزش این هدف اکتشافی را ارزیابی کند. توافق ۱۴ سپتامبر دقیقا بر ارزیابی داده‌های زمین‌شناسی موجود و کارهای اکتشافی با استفاده از روش‌های مدرن متمرکز است.

نقش ترانزیتی و کریدور زنگزور

نخجوان به عنوان منطقه‌ای در انتهای غربی کریدور زنگزور، نقش مهمی در مسیر ترانزیتی باکو-آنکارا ایفا می‌کند. معمولا کریدورها به اندازه محموله‌های عبور از آن ارزشمند هستند. از همین‌رو طلا، کنسانتره مس و سنگ‌های معدنی ضروری، دقیقا می‌توانند پیش از رونق صنعتی، ترافیک ریلی نیز ایجاد کنند. مسیری که نخستین محموله‌های آن توسط یک شرکت دولتی با درآمد ۲۶۶ میلیون دلار و یک شرکت خوشه‌ای خلیج ‌فارس با پشتوانه ۲۳۹ میلیارد دلاری حمایت می‌شود، اعتبار ویژه‌ای برای سرمایه‌گذاران به همراه دارد.

اگرچه قراردادهای اکتشافی اغلب با چالش‌های تجاری مواجه می‌شوند و احتمالا یک دهه تا رسیدن به مرحله تولید فاصله دارند اما امضای این توافق‌نامه با توجه به سوابق IRH، نشان‌دهنده آمادگی برای سرمایه‌گذاری‌های کلان پس از بررسی‌های دقیق است. در مجموع، این توافق‌نامه برای منطقه‌ای که سی سال با فقدان دسترسی و سرمایه‌گذاری دست‌وپنج نرم کرده، پیام متفاوتی را ارسال می‌کند.