هجوم چراغ‌خاموش جهان به سمت طلا

به گزارش اقتصاد معاصر؛ نظرسنجی جدید شورای جهانی طلا نشان می‌دهد که ۸۹ درصد بانک‌های مرکزی انتظار دارند ذخایر طلای جهان طی سال آینده افزایش یابد و رقم رکوردشکنی معادل ۴۵ درصد آنها نیز قصد دارند ذخایر طلای خود را افزایش دهند. بانک‌های مرکزی در واقع همان نهادهایی هستند که پول و ذخایر مالی یک کشور را مدیریت می‌کنند.

از نگاه مردم عادی آمریکا که نگران افزایش قیمت‌ها، شدت گرفتن بدهی ملی و آینده اقتصاد هستند، این روند ارزش توجه دارد. برخی کارشناسان می‌گویند که افزایش خرید طلا از سوی بانک‌های مرکزی نشان می‌دهد آنها انتظار دارند ابهامات اقتصادی و ژئوپلیتیکی فعلی همچنان ادامه داشته باشد.

علت این است که طلا از دیرباز در دوران جنگ، تلاطم بازارها و تورم بالا، همواره پناهگاهی امن برای سرمایه‌ها بوده است زیرا ارزش آن به اقتصاد یا سیاست‌های یک کشور خاص وابسته نیست.

چرا دولت‌ها طلا می‌خرند؟

بانک‌های مرکزی جهان دهه‌ها سرمایه‌گذاری گسترده‌ای در اوراق خزانه‌داری آمریکا انجام داده‌اند؛ اوراقی که دولت آمریکا پشتوانه آن است و از سرمایه‌گذاری‌های امن جهان انگاشته می‌شود. اما به گفته جوزف کاواتونی، بسیاری از کشورها اکنون در حال افزایش ذخایر طلای خود هستند، چون می‌خواهند در برابر تورم، بی‌ثباتی جهانی و آشفتگی اقتصادی، لایه محافظ و سپر دیگری داشته باشند.

کاواتونی می‌گوید که «آنها(بانک‌هیا مرکزی) به دنبال متنوع‌سازی ذخایر خود هستند. طلا این نیاز را برآورده می‌کند، زیرا نقدشوندگی، تنوع‌بخشی و محافظت در برابر تورم و ابهامات ژئوپلیتیکی را فراهم می‌آورد.»

نظرسنجی شورای جهانی طلا نیز بر این موضوع صحه می‌گذارد. حدود ۹۰ درصد بانک‌های مرکزی گفتند عملکرد طلا در مقاطع بحران یکی از دلایل اصلی نگهداری آن است. ۸۴ درصد دیگر به نقش طلا به‌عنوان ذخیره‌ارزش بلندمدت و پوشش ریسک تورم اشاره کردند و ۸۳ درصد نیز گفته‌اند که طلا به تنوع‌بخشی ذخایر آنها کمک می‌کند. تمام این عوامل به تب جهانی خرید طلا دامن زده‌اند.

چه کشورهایی طلا می‌خرند؟

گرچه چین بیشترین توجه‌ را به خود جلب کرده است، اما تنها خریدار نیست. بانک‌های مرکزی در سراسر جهان به‌طور پیوسته ذخایر طلای خود را افزایش داده‌اند. به گفته کاواتونی، «لهستان، ازبکستان، قزاقستان، جمهوری چک، شیلی، اردن و غنا نیز از بزرگ‌ترین خریداران طلا در سال جاری بوده‌اند.»

هرچند آمریکا همچنان بیش از هر کشور دیگری طلا در اختیار دارد، بخش قابل‌توجهی از خریدهای فعلی از سوی اقتصادهای در حال توسعه انجام می‌شود؛ کشورهایی که می‌خواهند وابستگی خود به ارزهای خارجی که کنترلی بر آنها ندارند را کاهش دهند.

یافته‌های این نظرسنجی همچنین نشان داد که حدود سه‌-چهارم، یا تقریبا ۷۴ درصد بانک‌های مرکزی، انتظار دارند که سهم دلار آمریکا از ذخایر جهانی طی پنج سال آینده کاهش یابد و در عین حال پیش‌بینی می‌کنند سهم طلا افزایش پیدا کند.

این روند برای مردم عادی به چه معناست؟

همان نگرانی‌ و هراس‌هایی که دولت‌ها را به خرید طلا ترغیب می‌کند، توجه سرمایه‌گذاران عادی را نیز به خود جلب کرده است.

یکی از روندهایی که کاواتونی را شگفت‌زده کرده، این است که حتی به‌رغم آنکه طلا در نزدیکی رکوردهای تاریخی معامله می‌شود، مردم برای فروش آن هجوم نیاورده‌اند. به گفته وی، «این موضوع چند نکته مهم را به من نشان می‌دهد. مردم تمایل کمتری دارند که طلای خود را بفروشند.»

برای سرمایه‌گذاران معمولی، این روند لزوما به این معنا نیست که باید به‌سرعت به سراغ خرید طلا بروند. اما پنجره‌ای رو به این واقعیت باز می‌کند که برخی از نهادهای مالی بزرگ جهان چگونه خود را برای دوره‌ای از ابهامات آماده می‌کنند؛ دوره‌ای که در آن بانک‌های مرکزی اهمیت بیشتری برای تنوع‌بخشی و محافظت در برابر مخاطرات اقتصادی و ژئوپلیتیکی قائل هستند.

و به نظر می‌رسد سرمایه‌گذاران معمولی نیز ذهنیتی مشابه از خود نشان می‌دهند. هم سرمایه‌گذاران و هم بسیاری از بانک‌های مرکزی، به جای اینکه طلای خود را نقد کنند، در حال حفظ یا افزایش ذخایر طلای خود هستند؛ نشانه‌ای از اینکه طلا را کمتر یک سرمایه‌گذاری کوتاه‌مدت و بیشتر نوعی بیمه مالی بلندمدت در جهانی می‌بینند که هر روزی که می‌گذرد، بیشتر و بیشتر غیرقابل‌پیش‌بینی‌ می‌شود./ ایرنا