بخش انرژی ایالات متحده در لبه تیغ

به گزارش خبرنگار اقتصاد معاصر؛ بخش نفت آمریکا در حال حاضر تحت فشار زیادی قرار دارد، زیرا مجموعه‌ای از عوامل نشان‌دهنده نوسانات گسترده در آینده است. بنیانگذار یک شرکت انرژی آمریکایی و یکی از برجسته‌ترین بزرگان نفت شیل این کشور، انگشت اتهام را به سمت جو بایدن، رئیس جمهور و سیاست‌های وی نشانه گرفته و اعلام می‌کند که در چند سال اخیر دلایل متعددی، سرنوشت نفت خام را با تهدید مواجه کرده است.

هارولد هام، بنیانگذار شرکت کانتیننتال ریسورس و یکی از حامیان اصلی دونالد ترامپ، ۴ عامل فشار بر نفت آمریکا را معرفی کرد. وی از حامیان دونالد ترامپ، نامزد جمهوری‌خواهان است و یکی از برجسته‌ترین کمک‌کنندگان به کمپین انتخاباتی وی محسوب می‌شود. 

عوامل تاثیرگذار بر نفت آمریکا 

در حال حاضر، چهار عامل بر بخش نفت ایالات متحده تاثیرگذار است که تشدید درگیری در خاورمیانه و احتمال تاثیر آن بر عرضه، نوسانات قیمت نفت و پیامد‌های آن برای سوخت، وضعیت ذخیره استراتژیک و محدودیت‌های توسعه داخلی ناشی از سیاست دولت بایدن را شامل می‌شود.

بنابراین، منابع سوخت فسیلی و انواع و اقسام آن، یکی از مهمترین پرونده‌ها در رقابت‌های انتخاباتی بین نامزد‌های ریاست جمهوری آمریکا است. دولت بایدن نیز بر اعمال محدودیت بر اکتشاف و تاسیسات جدید به نفع فعالان محیط زیست و انرژی پاک شناخته می‌شود.

درگیری‌های خاورمیانه 

در حال حاضر، شدت تنش‌های خاورمیانه، به ویژه پس از پاسخ موشکی ایران در واکنش به ترور سید حسن نصرالله، به سایت‌های نظامی اسرائیل در ۱ اکتبر ۲۰۲۴ در حال افزایش است. البته کارشناسان پیش از حملات موشکی ایران نیز نگرانی خود را از اختلال در عرضه جهانی نفت به دلیل تحولات خاورمیانه ابراز کرده بودند.

ظرفیت تولید جهانی نفت در منطقه خاورمیانه معادل یک‌سوم تولید جهانی است که این امر، نشان‌دهنده ترس تحلیلگران از گسترش جنگ به مقیاس بزرگ‌تر محسوب می‌شود، زیرا احتمالا صادرات نفت و گاز خلیج فارس پس از تهدید رژیم صهونیستی برای حمله به زیرساخت‌های انرژی ایران در معرض تهدید قرار گیرد و صادرات از طریق تنگه هرمز که ۲۰ درصد از عرضه بازار جهانی را تسهیل می‌کند با چالش جدی مواجه شود.

از سوی دیگر، کوین بوک، مدیرعامل کلیر ویو انرژی، احتمال تاثیرپذیری نفت آمریکا از پیامد‌های احتمالی درگیری خاورمیانه را کم اهمیت دانست و تکرار موضع برخی از کشور‌های عرب عضو اوپک در دهه ۱۹۷۰ در راستای اعمال ممنوعیت صادرات نفت خام به کشور‌های غربی را رد کرد. در آن دوره، اقدام کشور‌های مسلمان درعدم فروش نفت به حامیان غربی اسرائیل باعث افزایش قیمت نفت شد. 

قیمت نفت و سوخت 

درگیری در خاورمیانه و سناریو‌های احتمالی برای حمله اسرائیل به ایران، بدون تردید در جهش قیمت‌های جهانی نفت و در بدترین حالت، خارج از کنترل بازتاب می‌یابد. بر اساس داده‌ها، قیمت نفت در معاملات روز سه شنبه، حمله موشکی ایران به ایرائیل، ۵ درصد افزایش یافت و به ۷۵.۴۰ دلار در هر بشکه رسید. البته، قیمت نفت در دومین روز از حملات تهران (چهارشنبه، دوم اکتبر) به افزایش خود ادامه داد و به سقف بشکه‌ای ۷۵ دلار نزدیک شد.

افزایش قیمت جهانی نفت بدون تردید تاثیر خود را، در قیمت سوخت آمریکا نشان می‌دهد که برای دولت بایدن و کامالا هریس، معاون وی که برای رقابت با ترامپ نامزد پست ریاست جمهوری شده است، چالش جدی ایجاد می‌کند. هریس متعهد شده که برای کاهش قیمت کالا‌های روزمره از جمله بنزین با ۳.۴۰ دلار در هر گالن، تلاش کند.

ذخیره استراتژیک ایالات متحده 

ایالات متحده برای نخستین بار در سال ۲۰۲۱ از ذخایر استراتژیک نفت برای کنترل قیمت بنزین داخلی استفاده کرد و پس از شروع جنگ اوکراین، دوت بایدن برای کنتر تاثیرات تحریم نفتی روسیه، تصمیم به خارج کردن ۱۸۰ میلیون بشکه نفت کرد. در حال حاضر، این کشور ۳۸۲ میلیون بشکه در ذخایر استراتژیک خود دارد که معادل تنها ۱۹ روز مصرف آن است.

از همین‌رو، برخی از کارشناسان تصمیمات اخیر بایدن مبنی بر خروج ذخایر استراتژیک را منجر به هدررفت و تخلیه منابع نفتی آمریکا محسوب می‌کنند. این امر احتمال کاهش بیشتر ناشی از فشار شوک قیمتی به دلیل جنگ در خاورمیانه را افزایش می‌دهد. به باور آنها، سیاست‌های بایدن منجر به پایان یافتن ذخایر آمریکا و کاهش ذخایر پالایشگاه‌ها به پایین‌ترین سطح خود در سال‌های اخیر می‌شود.

۴ سیاست‌های داخلی دولت بایدن 

منتقدان، جو بایدن را به اجرای سیاست‌های نادرست متهم می‌کنند که به تولید نفت ایالات متحده در داخل کشور آسیب می‌رساند و حتی تاثیرات منفی این سیاست‌ها به خارج از کشور را گسترش می‌دهد. همچنین هام به ضعف تولید نفت آمریکا به دلیل سیاست‌های بایدن اذعان کرده و به دشواری افزایش تولید اشاره می‌کند که می‌توانست پیامد‌های درگیری خاورمیانه را جبران کند. منتقدان بایدن را به «عدم علاقه به امور داخلی آمریکا» متهم و خاطرنشان می‌کنند که این بخش در شرایط «ضعف و شکنندگی» قرار دارد.

از سوی دیگر، مخالفان باور دارند که سیاست‌های بایدن در اعمال محدودیت برای حفاری و تعلیق پروژه‌های توسعه پایانه‌های صادرات گاز طبیعی، به سرمایه گذاری‌های نفت و گاز آسیب رساند. آنها هشدار می‌دهند که تاثیر نتایج سیاست‌های بایدن بر تولید نفت آمریکا با تشدید خطرات ژئوپلیتیکی همزمان شده است. این امر، امنیت انرژی ایالات متحده را تهدید و آن را در معرض خطر جدی قرار می‌دهد. 

وحشت از بستن هرمز 

همانطور که اشاره شد، تحولات و تنش‌های خاورمیانه یکی از عوامل تاثیرگذار بر بخش انرژی ایالات متحده است. باید توجه داشت که یکی از مولفه‌های مهم در آرای عمومی این کشور نرخ بنزین است، به طوری که دونالد ترامپ در یکی از سخرانی‌های خود گفت: «مردم باید به یاد داشته باشند که در زمان ریاست جمهوری من، نرخ بنزین تقریبا رایگان بود.» بنابراین هرگونه افزایش قیمت نفت، خود را در نرخ بنزین و تشدید تورم کشور‌های غربی بازتاب می‌دهد.

روند بازار در روز‌های اخیر نشان داد که قیمت جهانی نفت دیگر از تنش‌های ژئوپلیتیکی ناشی از درگیری شدید بین ایران و اسرائیل در منطقه خاورمیانه مصون نخواهد بود. پس از کاهش قیمت نفت خام به پایین‌ترین سطح خود در حدود ۳ سال گذشته، افزایش تنش بین تل‌آویو و تهران، این نگرانی را افزایش داده که تنش‌های منطقه‌ای منجر به حمله اسرائیل به تاسیسات انرژی تهران یا به میادین نفتی یا پالایشگاه‌ها شود.

شاید نگران‌کننده‌ترین سناریو، بستن احتمالی تنگه هرمز توسط تهران باشد. کریدور حیاتی ۲۱ مایلی بین ایران و عمان که یک‌پنجم ذخایر نفت خام جهان از آن عبور می‌کند و این سناریو باعث افزایش قیمت جهانی نفت به دلیل کمبود عرضه خواهد شد. در این راستا، قیمت نفت به افزایش هفتگی بیش از ۹ درصدی برای هر دو شاخص مهم دست یافت که ناشی از ترس اختلال احتمالی در صادرات نفت خام بود. قیمت نفت خام در پایان معاملات روز جمعه ۴ اکتبر ۲۰۲۴ برای چهارمین جلسه متوالی ۱ درصد افزایش یافت.

قیمت نفت تاکنون به نوعی منتظر نوع حمله اسرائیل به ایران بوده که براساس یکی از گزینه‌ها، زیرساخت‌های انرژی آن را را هدف قرار دهد. این سناریو، در صورت وقوع، می‌تواند منجر به حذف مقادیر زیادی نفت از بازار و در نتیجه کمبود شدید آن شود. از همین‌رو، نشانه‌هایی وجود دارد که ایالات متحده به دنبال منصرف کردن رژیم صهیونیستی از این اقدام است، زیرا هرگونه جهش قیمتی نفت یعنی آسیب به اقتصاد ایالات متحده و افزایش درآمد‌های روسیه است. 

تهران بار‌ها هشدار داده است که در صورت قرار گرفتن در معرض هرگونه حمله احتمالی، تنگه هرمز را خواهد بست یا از صادرات نفت از طریق پایانه‌های خود در جنوب کشور جلوگیری خواهد کرد. خورخه لئون، رئیس بخش تجزیه و تحلیل نفت ریستاد انرژی، در مورد استفاده ایران از تنگه هرمز برای آسیب اقتصادی به غرب گفت: «پیامد‌های این امر بسیار زیاد خواهد بود و می‌توان آن را با تاثیرات حمله روسیه به اوکراین در سال ۲۰۲۲ تشبیه کرد.» از همین‌رو، ایالات متحده و متحدانش اکنون در حال بررسی تشدید تحریم‌ها علیه تهران در پی بحران اخیر این کشور با اسرائیل هستند.