بدهی بانک‌های ناتراز خصوصی به بانک مرکزی ۴۳۶ هزار میلیارد تومان شد

به گزارش خبرنگار اقتصاد معاصر؛ بدهی بانک‌ها به بانک مرکزی، براساس آمار‌های بانک مرکزی درباره متغیر‌های پولی و بانکی در پایان دی ماه سال جاری به ۸۹۳ هزار و ۸۹۰ میلیارد تومان رسیده است که نسبت به اسفندماه سال گذشته، ۱۱.۲ درصد و در مقایسه با دی ماه سال گذشته، ۲۰.۷ درصد رشد را نشان می‌دهد. 

در آغاز به کار دولت چهاردهم (پایان مردادماه ۱۴۰۳) بدهی بانک‌ها به بانک مرکزی معادل ۷۰۱ هزار و ۹۰۰ میلیارد تومان بود و این نشان می‌دهد در مدت ۵ ماه ابتدایی فعالیت دولت چهاردهم، بدهی بانک‌ها به بانک مرکزی ۱۹۱ هزار و ۶۹۰ میلیارد تومان رشد داشته است. 

همچنین از ابتدای سال ۱۴۰۳ تا پایان دی‌ماه ۱۴۰۳، رقم بدهی بانک‌ها به بانک مرکزی ۱۲۲ هزار و ۲۴۰ میلیارد تومان (۱۱.۲ درصد) رشد داشته است. بانک مرکزی گزارش متغیر‌های پولی و بانکی را به تفکیک بانک‌های تجاری (تجاری دولتی)، بانک‌های تخصصی (دولتی) و بانک‌ها و موسسات اعتباری غیردولتی منتشر می‌کند. نکته قابل تامل در این گزارش رشد شدید بدهی بانک‌های غیردولتی به بانک مرکزی است. 

طبق آمار بانک مرکزی، بدهی بانک‌ها و موسسات اعتباری غیردولتی به بانک مرکزی در پایان دی‌ماه امسال به ۴۳۵ هزار و ۷۱۰ میلیارد تومان رسیده است. این رقم در پایان سال گذشته، ۳۷۲ هزار و ۳۵۰ میلیارد تومان و در پایان مردادماه ۲۷۷ هزار و ۴۷۰ میلیارد تومان بوده است؛ بنابراین بدهی بانک‌ها و موسسات اعتباری غیردولتی در ۵ ماه اول امسال ۲۵.۵ درصد کاهش داشته اما از شهریورماه به بعد، این روند دوباره صعودی شد. 

بدهی بانک‌ها و موسسات اعتباری غیردولتی در ۱۰ ماهه امسال، ۶۳ هزار و ۳۶۰ میلیارد تومان افزایش یافته اما در بازه زمانی مردادماه تا پایان دی‌ماه ۱۵۸ هزار و ۲۴۰ میلیارد تومان رشد داشته است. در مجموع با توجه به اینکه حجم پایه پولی در پایان دی‌ماه به ۱۲۴۰ هزار و ۹۴۰ میلیارد تومان رسیده و سهم بدهی بانک‌ها و موسسات اعتباری غیردولتی (که البته عمده این بدهی محدود به ۵ بانک می‌شود) از کل پایه پولی در پایان این دوره معادل ۳۵.۱ درصد است. در واقع کمی بیش از یک‌سوم پایه پولی را بدهی چند بانک و موسسه اعتباری خصوصی به بانک مرکزی تشکیل می‌دهند. 

در صورتی که فقط بازه زمانی ۱۰ ماهه امسال را بررسی کنیم، در این دوره، پایه پولی ۱۴۸ هزار و ۸۱۰ میلیارد تومان رشد کرده و بدهی بانک‌های خصوصی به بانک مرکزی ۶۳ هزار و ۳۶۰ میلیارد تومان افزایش یافته است؛ بنابراین ۴۲.۵ درصد از رشد پایه پولی ناشی از استقراض بانک‌های خصوصی به بانک مرکزی بوده است. 

وجود بانک‌های ناتراز مثل بانک‌ها‌ی آینده، دی و ایران زمین موجب شده همواره بدهی بانک‌های خصوصی به بانک مرکزی افزایش یابد و سهم آنها از رشد پایه پولی بیسار قابل توجه باشد. به عنوان مثال در سال ۱۴۰۲، بیش از ۵۴ درصد رشد پایه پولی ناشی از سهم اضافه برداشت بانک آینده از بانک مرکزی بوده است. به نظر می‌رسد تا زمانی که بانک مرکزی اقدامی در جهت توقف فعالیت بانک‌های ناتراز انجام ندهد، رشد بدهی بانک‌های خصوصی به بانک مرکزی ادامه خواهد داشت.