بقائی: اجازه نمی‌دهیم آمریکا تعیین کننده زمان جنگ و صلح باشد

به گزارش اقتصاد معاصر؛ اسماعیل بقائی، سخنگوی وزارت امور خارجه جمهوری اسلامی ایران امروز دوشنبه 5 مرداد ماه در نشست خبری هفتگی خود پاسخگوی سئوالات خبرنگاران شد.

بقائی در ابتدا با اشاره به 3 شهید جاویدالاثر مدرسه شجره طیبه گفت: من از اینجا از خانم کایا کلاس مسئول سیاست خارجی اتحادیه  اروپا که نگران حقوق بشر ایران بودند و هر از گاهی بیانیه صادر می‌کنند سئوال می‌کنم که آیا این کودکان انسان‌های بی‌گناه نبودند؟ از دولت فرانسه سئوال می‌کنم که ادعای حمایت از ایرانیان را مطرح کردند به بهانه پاسخگو کردن ایران برای دو دیپلمات آنان که به اقدامات مداخله جویانه دست زده بودند، از کدام ایرانیان صحبت می‌کنید؟ وقتی با اقدامات ایران مواجه می‌شوید صرفا پشت شعارهای حقوق بشری خودتان را پنهان می‌کنید.

تا هر زمانی که اقتضا کند از خود دفاع می‌کنیم

وی در واکنش به ادعای پاسخ ایران و آمریکا به طرح پاکستان و قطر برای مذاکره گفت: من نمی‌دانم که چطور فکر می‌کنید جنگ را مدیریت می‌کنند؟ جنگی که قرار بود ایران را تسلیم کند اما 5 ماه است در باتلاق گیر کرده‌اند. این صرفا دست وپا زدن در فضاحتی است که خودشان با رژیم صهیونیستی ایجاد کردند. 

آنچه که برای ما اصل است منافع ملی است. تصمیم گیری درباره مسائل یک کشور معادله چند مجهولی نیست. آنچه که تعیین کننده است برای ما امنیت و منافع ملی است و تصمیم‌گیری درباره آن در یک روند مشخص صورت می‌گیرد. ما اجازه نمی‌دهیم آمریکا تعیین کننده زمان جنگ و صلح باشد، ما تا هر زمانی که اقتضا کند از خود دفاع می‌کنیم.

ماجراجویی خطرناک اوکراین بی‌پاسخ نمی‌ماند

سخنگوی وزارت خارجه درباره حمله به شناور ایرانی توسط اوکراین گفت: حتما همه طرف‌هایی که خودشان را حامی و پشتیبان اوکراین می‌دانند باید پاسخگو باشند. اساسا رفتار رئیس جمهور اوکراین یادآور رفتار آنارشیست‌هایی است که در جریان جنگ جهانی اول اقدامات خطرناکی انجام دادند. نمی‌توان مطمئن بود این اقدام، اقدامی نمایشی برای نشان دادن وزن نه چندان بالا در معادلات بین‌المللی بوده باشد و صرفا در همان حد باقی بماند. تبعاتش حتما برای شما باقی می‌ماند.

رژیم اوکراین از چهار سال پیش خود را در حد ابزار دعوای ژئوپولیتیک میان قدرت‌ها پایین آورد و کشورهای دیگری را متهم کرد به جای اینکه نگران کشور خودش باشد. مدام دیگران را شماتت کرده است. ما از اول گفتیم هیچ مداخله‌ای در منازعه روسیه و اوکراین نداریم. این اقدام اوکراین ماجراجویی خطرناک بود که بی‌پاسخ نمی‌ماند و بزرگترهای اوکراین باید او را پاسخگو کنند. ما اطلاع داریم کشورهای ساحلی خزر از این اقدام ناراضی هستند و رژیم اوکراین باید حتما پاسخگو باشد.

استفاده صلح آمیز از انرژی هسته‌ای حق همه است

وی در واکنش به پیمان هسته‌ای آمریکا و عربستان و رفتار واشنگتن نسبت به ایران گفت: من در مورد موضع خودمان اعلام نظر می‌کنم. اینکه رژیم صهیونیستی اساسا با هرگونه انتقال فناوری مشکل دارد تردیدی نیست و از انتقال فناوری‌ها به منطقه ما جلوگیری می‌کند. در خصوص اصل موضوع، طبق معمول و عادت رفتار آمریکا، این تفاهم 24 ساعت بیشتر طول نکشید. استفاده صلح آمیز از انرژی هسته‌ای حق همه است. دلیل فشارها علیه ایران همین استفاده ایران از حق خودش بود. ما قضاوت را به دنیا واگذار می‌کنیم.

هشدار به بلغارستان به دلیل همدستی با آمریکا

بقائی درباره استقرار نیروهای آمریکا در بلغارستان گفت: ما مواضع‌مان را اعلام کردیم، پیشتر هم بلغارستان اجازه استقرار هواپیماهای آمریکا برای پشتیبانی از تجاوز به ایران را داده بود. این اقدام مغایر با اصول بنیادین منشور ملل متحد است و طبق قطعنامه 3314 می‌تواند مصداق عمل تجاوزکارانه باشد.

افکار عمومی بلغارستان با این تصمیم مخالف هستند. تصمیم‌گیران بلغارستان باید به خاطر این تصمیم خطرناک که می‌تواند کشورشان را به همدست آمریکا تقلیل دهد محتاط باشند.

با همکاری عراق مرزهای دو طرف امن خواهد بود

وی در پاسخ به تسنیم درباره حضور نخست وزیر عراق در تهران و احتمال میانجی گری با آمریکا و رایزنی درباره مسائل امنیتی گفت: حتما همان موضعی که نخست وزیر عراق گرفتند موضع ما همان است. در جریان همکاری‌های امنیتی و مقابله با تروریسم بر اساس تفاهمنامه گفتگو شد.

تلاش ما این است که با همکاری عراق و مقامات اقلیم کردستان، مرزهای دو طرف مرزهای امن و به دور از حضور گروه‌های تروریستی باشد.

کشورهای منطقه همدستی با آمریکا در تجاوز به ایران را ادامه ندهند

وی درباره بیانیه مشترک کشورهای عربی با روبیو وزیر امور خارجه آمریکا علیه ایران گفت: ما آمریکا را مسئول تجاوز نظامی علیه ایران می‌دانیم، نمی‌توانیم مشارکت برخی کشورهای منطقه در این تجاوز را هم نادیده بگیریم.

بارها بیان کرده‌ایم که خواهان روابط خوب با کشورهای منطقه هستیم. پیوندهایی بین کشورهای حاشیه خلیج فارس وجود دارد که می‌تواند مبنای همکاری مشترک باشد، منتهی برخی کشورها قلمرو خودشان را در اختیار آمریکا برای تجاوز قرار دادند.

کشورهای منطقه با علم به اینکه ایران هیچ‌گاه، تحت هیچ شرایطی درباره امکانات دفاعی خودش مذاکره نخواهد کرد، با وزیر خارجه آمریکا هم صدا شدند و با ادعای این کشورها درباره حمایت از روند گفتگوها مغایر بود. این موضوعی است که باید درباره آن توضیح داده شود.

ما در این دو هفته شاهد تداوم همکاری برخی کشورها با آمریکا در جریان تجاوز و اقدام نظامی علیه ایران بودیم. انتظار ما این است که چنین همکاری و همدستی را ادامه ندهند.

احضار سفیر فرانسه در تهران به وزارت امور خارجه

سخنگوی وزارت خارجه در واکنش به عمل متخلفانه دو دیپلمات فرانسوی علیه ایران گفت: این فرار رو به جلو و دست پیش گرفتن فرانسوی‌ها خیلی جالب است. طرفی که باید عذرخواهی کند فرانسه است، زیرا تحت پوشش دیپلماتیک اقدام به عملی کردند که به هیچ عنوان موجه نبوده است و مرتکب دخالت در امور داخلی ایران شدند و برای خودشان ماموریت‌هایی را در نظر گرفتند که طبق همه تفسیرهای مرجع به منزله دخالت در امور داخلی است.

روز گذشته هم سفیر فرانسه در تهران احضار شد و تاکید شد که دولت فرانسه باید از مداخله دست بردارد.

اعتراف نخست وزیر انگلیس به همکاری با آمریکا علیه ایران

وی درباره اعتراف نخست وزیر انگلیس به همکاری با آمریکا علیه ایران گفت: ما انتظار داشتیم که دولت جدید انگلیس عاقلانه‌تر رفتار کند اما متاسفانه دیدیم مسیری بدتر را پیمود. ما اطلاع داشتیم که آمریکا از پایگاه‌های نظامی انگلستان برای پشتیبانی تجاوز علیه ایران استفاده کرده است. این مغایر با موازین حقوق بین‌المللی است و به هیچ عنوان قابل پذیریش نیست. بیان این توسط نخست وزیر جدید انگلیس اذعان به عمل متخلفانه بین‌المللی است. تجربه نشان داده مماشت با طرف متجاوز به هیچ عنوان تامین کننده صلح و امنیت بین‌المللی نیست.

در خصوص تنگه هرمز هم حتما طرف‌های انگلیسی می‌دانند که هرگونه تشدیدی باعث پیچیده‌تر شدن موضوع می‌شود. انگلیس اگر صداقت دارد باید به اصل موضوع مراجعه کند. مقامات انگلیسی باید مواضع لوکزامبورگ در آ‌سه‌آن را ببینند و اعتراف کنند که عاملان این وضعیت در تنگه هرمز طرف آمریکایی و همدستانش است و هیچ دلیلی جز اقدام تجاوزکارانه علیه ایران ندارد.

مذاکرات ایران و عمان ربطی به آمریکا ندارد

بقائی درباره رایزنی‌های ایران و عمان گفت: این مذاکرات بین ایران و عمان است. چند دور مذاکره روز جمعه و شنبه برگزار شد و مذاکرات مفیدی درباره نحوه مدیریت تردد کشتیرانی در تنگه هرمز بود. دو دولت به دنبال تعیین سازوکاری برای کشتیرانی ایمن با رعایت حقوق حاکمیتی دو دولت و منافع ملی ایران هستند.

وضعیت تنگه هرمز به خاطر ناامنی تحمیلی آمریکا هیچ تغییری نکرده و بسته است. این مذاکرات ما هم ربطی به آمریکا ندارد و دوجانبه بین ایران و عمان است و ادامه دارد.

جنگ روانی آمریکا علیه سفارتخانه‌های خارجی در تهران

سخنگوی وزارت خارجه درباره فعالیت سفارتخانه‌های خارجی در تهران گفت: اکنون ماه اوت هستیم، خیلی‌ها در این ماه به خاطر تعطیلات رفت و آمد دارند. در یک موردی فضایی راه افتاد و بخشی از جنگ روانی آمریکا درباره انگلیس بود. شایعات دیگری درباره سفارتخانه‌های دیگر مطرح شد که خودشان تکذیب کردند. این گزارش‌ها را به عنوان جنگ روانی توسط آمریکا ببینید.

سلاح مقاومت برای دفاع از حاکمیت ملی لبنان است

وی در واکنش به رایزنی لبنان و آمریکا برای خلع سلاح مقاومت لبنان گفت: کمک‌های آمریکا به کشورها در منطقه ما به همین شکل است، درباره لبنان بارها صحبت کرده‌ایم.

سلاح مقاومت برای دفاع از حاکمیت ملی لبنان است، لبنان تحت اشغال است. اینکه لبنان به چه شکلی برای دفاع از حاکمیت سرزمینی در برابر رژیم صهیونیستی تصمیم بگیرند به لبنان مربوط است، اما تجربه نشان داده در برابر طرف‌هایی که جز زور چیزی نمی‌شناسند نباید بی دفاع بمانید.

به هیچ عنوان از اصول و منافع ملی خودمان کوتاه نخواهیم آمد

بقائی درباره وضعیت یادداشت تفاهم ایران و آمریکا گفت: ما یک یادداشت تفاهمی داشتیم و تکالیف طرفین بیان شده بود. آمریکا در کمتر از 23 روز آن را نقض کرد و کل سامانه‌ای که در این یادداشت تفاهم بود را نقض کرد. طبیعی است که هیچ تفاهمی یک سویه اجرا نمی‌شود و ما هم اجرای تعهدات را متوقف کردیم. اینکه در آینده به چه سمتی می‌رویم باید بعدا صحبت کنیم، اما ما به هیچ عنوان از اصول و منافع ملی خودمان کوتاه نخواهیم آمد.

آمریکا بطور مستمر از امکانات و پایگاه‌ها در کویت علیه ایران استفاده می‌کند

وی در واکنش به اظهارات سفیر کویت در آمریکا مبنی بر عدم همکاری با آمریکا علیه ایران گفت: اظهارات خوب است اما در عمل این طور نیست. آمریکا مستمر دارد از امکانات و پایگاه‌ها در کویت علیه ایران استفاده می‌کند. آنچه که در موضع اعلامی کشورها مطرح می‌شود و عمدتا بر شماتت ایران است، باید در عمل دید. در عمل نباید اجازه دهند آمریکا از حاکمیت آنان برای حمله به کشور مسلمان استفاده کند.

درخواست مذاکره از سوی ایران خبرسازی است

سخنگوی وزارت خارجه درباره محتوای تبادلات با آمریکا و درخواست ایران برای مذاکرات در ژنو یا پاکستان گفت: چنین چیزی با ژن ما مطابقت ندارد. درخواست مذاکره از سوی ایران خبرسازی است.

ما هیچ‌گاه از استفاده از ابزار دیپلماسی برای صیانت از منافع ملی فرار نکرده‌ایم، همزمان به هیچ عنوان اقدامی انجام نمی‌دهیم که طرف مقابل برداشت ناصحیح کند. میانجی‌ها پیام‌هایی را از طرف آمریکایی منتقل می‌کنند اما در حال حاضر هیچ مذاکره‌ای با آمریکا نداریم.

آمریکا مسیر ناامنی در تنگه هرمز تعبیه کرد

وی در پاسخ به سئوالی مبنی بر اینکه ایران در برخی موارد نباید کارهایی انجام می‌داد، تاکید کرد: ما نباید خودمان را شماتت کنیم، ما به هیچ عنوان در این شرایط مقصر نبودیم. تنها مقصر آمریکاست که در راستای مطامع خود و رژیم صهیونیستی وارد جنگ غیرقانونی علیه ایران شد.

اولا بند 5 یادداشت تفاهم خیلی روشن تعهدات ما را بیان کرده بود. بند 5 تاکید داشت که ایران مدیریتی را برای کشتیرانی طی 30 روز ایجاد کند و مین زدایی توسط ایران انجام شود. همچنین ایران با سلطنت عمان برای اداره تنگه هرمز در آینده گفتگو خواهد کرد و با دیگر کشورها تبادل نظر می‌کند.

تکلیف خیلی روشن است و آمریکا چه کار کرد؟ در روز 23 در واکنش به چند حادثه ادعایی حملات گسترده‌ای را علیه ایران شروع کرد. ما از اول گفته بودیم مسیر جنوبی که آمریکایی‌ها تعبیه کردند مسیر ناامنی است. ما تعهد کرده بودیم مسیر امن را در نظر بگیریم. آمریکایی‌ها با این تصور که ایران مشغول مراسم تشییع رهبر شهید است و مسامحه می‌کند در اقدامی هماهنگ با کشورهای منطقه کشتی‌ها را به سمت مسیر جنوب هدایت کردند. این مغایر با بند 5 یادداشت تفاهم بود.

کسی نمی‌تواند تصور کند کشتی قطری، عربستانی و اماراتی به صورت تصادفی با خاموش کردن ردیاب خود از آن مسیر تردد کنند! اینکه آمریکا با تطمیع، مسیر کشتی‌ها را تغییر دهد، باید آمریکا و کشورهای منطقه توضیح دهند. این را همه باید بدانند اقدام تحریک آمیز آمریکا با برخی کشورها به نوعی تله گذاری برای ناامن جلوه دادن تنگه هرمز و بهانه‌ای برای تجاوزگری بود. همه شواهد حاکی از این است که این اقدام، یک اقدام حساب شده برای بهانه جویی و نقض عهد بود.

آمریکا باید یاد بگیرد که مثل یک دولت مسئول عمل کند

بقائی درباره کاهش حملات به ایران و احتمال بازگشت به مذاکره و شرایط ایران گفت: آمریکا باید یاد بگیرد که مثل یک دولت مسئول عمل کند. رفتار آمریکا در این چند سال شبیه باند مافیایی بود که به هیچ قاعده‌ای پایبند نبوده است و در گفتار و رفتار همه هنجارهای بین‌الملل را نقض کرده و تا زمانی که چنین رفتاری ادامه داشته باشد، ما نمی‌توانیم به شکل گیری یک روند معقول امیدوار باشیم. اینکه فضا در چند روز گذشته آرام‌تر بوده نتیجه تدبیر نیروهای مسلح بوده است.

حمله به این زیرساخت‌ها به منزله جنایت جنگی است

وی درباره حمله آمریکا به جنوب غرب کشور گفت: آمریکا از روی استیصال در این چند روز اخیر حملات زیادی را علیه ما انجام داد. معنادار است اینکه در روزهای اول مسیر ارتباطی با مشهد را هدف قرار دادند و اخیرا هم مسیری که می‌دانند مسیر پیاده روی اربعین است. حمله به این زیرساخت‌ها به منزله جنایت جنگی است.

هیچ مذاکره‌ای با آمریکا نداریم

سخنگوی وزارت خارجه در واکنش به ادعای رسانه‌ها مبنی بر مذاکرات ایران و آمریکا گفت: به گمانه زنی رسانه‌ای توجه نکنید، ما هیچ مذاکره‌ای با آمریکا نداریم. مذاکرات ما با عمان است و متمرکز بر تمهیدات لازم برای عبور از تنگه هرمز است.

با چین هم منافع مشترک و هم نگرانی‌های مشترک داریم

وی درباره رایزنی وزرای خارجه ایران و چین در اجلاس شانگهای گفت: دیدار آقای عراقچی با همتای چینی در حاشیه اجلاس شانگهای بود. چین شریک راهبردی ایران و عضو موثر بریکس و شانگهای و همین طور عضو فعال شورای امنیت است. ما با چین هم منافع مشترک و هم نگرانی‌های مشترک داریم. چین هم مانند ما نگران وضعیت منطقه و ناامنی است و در خصوص اقدامات مخرب آمریکا هم نظر هستیم. در دیدار وزرای خارجه دو کشور درباره هماهنگی‌های دوجانبه بحث شد.

ایران حتما تدابیری را برای مواجه با اقدام انگلیس اتخاذ می‌کند

سخنگوی وزارت خارجه در واکنش به اقدام انگلیس علیه سپاه پاسداران انقلاب اسلامی گفت: سپاه پاسداران را به عنوان تهدید امنیت ملی قرار دادند، اما فرقی نمی‌کند که بخشی از حاکمیت نهادی که به ایران مربوط است و بخش لاینفک ایران است و مدافع ایران و منطقه در برابر تروریسم داعشی بوده، چنین برچسبی به او بزنند اقدام سیاسی و خلاف حقوق بین‌المللی است. این برای فشار به ایران است و تبعات چنین اقدامی با طرف انگلیسی است و ایران حتما تدابیری را برای مواجه با اقدام انگلیس اتخاذ می‌کند.

خوش رقصی اوکراین برای آمریکا و رژیم صهیونیستی

وی در پاسخ به سئوالی مبنی بر احتمال اقدام اوکراین علیه ایران با دستور رژیم صهیونیستی و آمریکا گفت: شما ممکن است این را تفسیر کنید که با این اقدام خواستند نوعی خوش رقصی کنند برای اربابان واقعی، ولی به هرحال این جمع صرفا تشکیل مثلث شر است. چنین مثلث‌هایی برای صلح بین‌المللی هیچ اثری نداشتند و همیشه مخرب بودند.

تلاش داریم سازوکاری را برای کشتیرانی اتخاذ کنیم

وی درباره پاسخ به ابتکاراتی برای توقف جنگ علیه ایران گفت: بهانه شروع آتش افروزی آمریکا همان حوادثی بود که برای چند کشتی در تنگه هرمز اتفاق افتاد. طرف‌هایی که سعی داشتند از تشدید تنش جلوگیری کنند پیشنهاداتی را مطرح کردند، اما گفتگوهای ما در این چند روز منحصرا با عمان بوده و تلاش داریم سازوکاری را برای کشتیرانی اتخاذ کنیم.

کشورهای شورای همکاری خلیج فارس دست از سیاسی کاری بردارند

وی در واکنش به نگرانی کشورهای عربی و اردن از نقض یادداشت تفاهم توسط ایران گفت: این از عجایب روزگار است که کشورهای حاشیه خلیج فارس نگران یادداشت تفاهم شدند. قاعدتا باید آمریکا را شماتت کنند. شورای همکاری خلیج فارس خصوصا کشورهایی که خود را در حد همدست با آمریکا پایین آوردند باید رویکردشان را تغییر دهند، خصوصا اردن. اینها باید از سیاسی کاری دست بردارند.

بدعهدی دشمن نباید باعث شود که ما همدیگر را شماتت کنیم

بقائی در واکنش به انتقادات از عملکرد وزارت خارجه در تنظیم یادداشت تفاهم گفت: هر تصمیمی در رابطه با استفاده از دیپلماسی، تصمیم حاکمیت و محصول اجماع با نهادهای بالادستی بوده است. دوم اینکه بدعهدی دشمن نباید باعث شود که ما همدیگر را شماتت کنیم.

یادداشت تفاهم بر اساس مصالح ملی کشور تنظیم شد. بند 5 کجایش مغایر با تصمیم‌های ابلاغی است؟ اینکه آمریکا نقض کرد نباید باعث خرده گیری در داخل شود. هر مذاکره و تفاهمی دو طرف یا چند طرف دارد. برای رسیدن به نتیجه باید همه ملاحظات را در نظر بگیرید.