فدرال رزرو در دوراهی کاهش یا افزایش نرخ بهره

به گزارش خبرنگار اقتصاد معاصر؛ فدرال رزرو آمریکا در شرایطی وارد نشست جدید سیاست‌گذاری خود شده که اختلاف‌نظرها درباره مسیر آینده نرخ بهره به بالاترین سطح در سال‌های اخیر رسیده و اقتصاددانان عملا هیچ اجماع مشخصی بر سر جهت حرکت سیاست پولی ندارند. انتظار می‌رود بانک مرکزی در این نشست نرخ بهره را در محدوده ۳.۵۰ تا ۳.۷۵ درصد بدون تغییر حفظ کند اما تمرکز اصلی بازارها نه بر تصمیم فعلی، بلکه بر سیگنال‌هایی است که از پیش‌بینی‌های جدید و مواضع آینده سیاست‌گذاران مخابره خواهد شد. در حال حاضر بازارهای مالی trx حدود ۰.۲۵ درصد تغییر نرخ بهره تا پایان سال را قیمت‌گذاری کرده‌اند، در حالی که طیف پیش‌بینی اقتصاددانان از سه مرحله کاهش نرخ بهره تا سه مرحله افزایش آن گسترده است؛ موضوعی که نشان می‌دهد حتی جهت کلی سیاست پولی نیز محل اختلاف جدی است.

این اختلاف دیدگاه‌ها در شرایطی شکل گرفته که اقتصاد آمریکا از یک‌سو همچنان قوی به نظر می‌رسد و از سوی دیگر نشانه‌هایی از فشارهای تورمی و ریسک‌های آینده را در خود دارد. نرخ بیکاری در حدود ۴.۳ درصد قرار دارد و بازار کار همچنان در وضعیت نسبتا فشرده‌ای است؛ به‌طوری که سرعت ایجاد شغل پس از یک دوره نوسان، دوباره به سطوح نزدیک به دوران پیش از همه‌گیری کرونا بازگشته است. در کنار این موضوع، مصرف‌کنندگان آمریکایی نیز همچنان سطح بالایی از هزینه‌کرد را حفظ کرده‌اند که نشان‌دهنده پایداری تقاضا در اقتصاد است. با این حال، تورم همچنان بالاتر از هدف ۲ درصدی فدرال رزرو قرار دارد و برخی برآوردها احتمال می‌دهند در ماه‌های آینده حتی به محدوده ۳ تا ۴ درصد نزدیک شود؛ مساله‌ای که دست سیاست‌گذاران را برای کاهش نرخ بهره محدود می‌کند.

در بازار انرژی نیز نوسانات شدید به پیچیدگی شرایط افزوده است. قیمت نفت که در جریان تنش‌های ژئوپولیتیکی و درگیری‌های منطقه‌ای بیش از ۷۰ درصد افزایش یافته بود، پس از کاهش تنش‌ها و امید به ثبات سیاسی، دوباره کاهش پیدا کرده و اکنون به زیر ۸۰ دلار در هر بشکه رسیده است. این افت قیمت می‌تواند در صورت تداوم، فشارهای تورمی را کاهش دهد اما هنوز پایداری اثر آن مشخص نیست. هم‌زمان، سرمایه‌گذاری گسترده در حوزه هوش مصنوعی به یکی از موتورهای اصلی رشد اقتصادی آمریکا تبدیل شده و بخشی از نگرانی‌ها درباره کند شدن اقتصاد را جبران کرده است، هرچند برخی اقتصاددانان هشدار می‌دهند این رشد ممکن است محدود به چند بخش خاص باشد.

در چنین فضایی، سناریوهای متفاوتی درباره آینده سیاست پولی مطرح است. برخی تحلیل‌گران در موسسات بزرگ مالی، احتمال می‌دهند فدرال رزرو در صورت تضعیف اقتصاد در نیمه دوم سال آینده، به سمت کاهش‌های متوالی ۰.۲۵ درصدی نرخ بهره حرکت کند. در مقابل، گروهی دیگر معتقدند اقتصاد آمریکا همچنان آن‌قدر قوی است که نه‌فقط نیازی به کاهش نرخ بهره ندارد، بلکه در صورت تداوم رشد بالا و تورم مقاوم، امکان افزایش نرخ بهره در چند مرحله نیز وجود دارد. در این میان، گروهی از تحلیل‌گران نیز سناریوی میانه را مطرح می‌کنند و معتقدند نرخ بهره برای مدت طولانی در سطح فعلی تثبیت خواهد شد، زیرا شرایط اقتصادی اجازه تغییر سریع سیاست را نمی‌دهد.

این اختلاف دیدگاه حتی در میان اعضای سیاست‌گذار فدرال رزرو نیز دیده می‌شود، به‌طوری که تحلیل‌گران معتقدند هر یک از اعضا برداشت متفاوتی از وضعیت رشد اقتصادی، تورم و بازار کار دارند. عواملی مانند سیاست‌های تجاری، نوسانات قیمت انرژی و اثر واقعی موج سرمایه‌گذاری در فناوری‌های نو باعث شده تصمیم‌گیری برای مسیر آینده نرخ بهره پیچیده‌تر از همیشه باشد.

در مجموع، اقتصاد آمریکا در وضعیتی دوگانه قرار دارد؛ از یک‌سو رشد اقتصادی، بازار کار قوی و سرمایه‌گذاری در فناوری‌های پیشرفته از ادامه پویایی اقتصاد حمایت می‌کنند و از سوی دیگر تورم بالاتر از هدف، نوسانات انرژی و عدم قطعیت در رفتار مصرف‌کننده، چشم‌انداز آینده را مبهم کرده است. نتیجه این شرایط، شکل‌گیری یکی از نامشخص‌ترین دوره‌های سیاست پولی در سال‌های اخیر است؛ دوره‌ای که در آن حتی یک تغییر کوچک در داده‌های اقتصادی می‌تواند مسیر تصمیمات فدرال رزرو را به‌طور کامل تغییر دهد.