معافیت مالیاتی ۷۵ درصدی یک پتروشیمی با بیش از ۵۴ همت سود

به گزارش خبرنگار اقتصاد معاصر، معافیت‌های متعدد مالیاتی سبب می‌شود میزان مالیات پرداختی اشخاص حقیقی و حقوقی کاهش یابد و به صفر نزدیک شود. همین مساله باعث شده حدود ۴۶ درصد از کل درآمد‌های شرکت‌ها در ایران از پرداخت مالیات معاف شود. علاوه بر این، ۱۴ درصد از شرکت‌ها که از بزرگترین شرکت‌ها در ایران محسوب می‌شوند مالیاتی بین صفر تا یک درصد پرداخت کنند.

معافیت های مالیاتی متعددی برای شرکت ها در قانون وجود دارد. معافیت افزایش سرمایه از محل سود انباشته، معافیت مالیاتی بابت حضور در بازار سرمایه، معافیت مالیاتی فعالیت در مناطق محروم و مواردی از این دست مهمترین عامل کاهش نرخ موثر مالیاتی شرکت ها در ایران  است.

در همین راستا، صورت‌های مالی حسابرسی شده شرکت پتروشیمی پارس را بررسی کردیم که نشان می‌دهد این شرکت در سال‌های ۱۴۰۱ تا ۱۴۰۳ با استفاده از معافیت‌های قانونی چه میزان مالیات پرداخت کرده و چه میزان از معافیت برخوردار شده است.

این شرکت در سال ۱۴۰۱ معادل ۱۵ هزار و ۲۰۳ میلیارد تومان سود سالانه ابراز کرده که از این رقم فقط ۳ هزار و ۸۳۳ میلیارد تومان درآمد مشمول مالیات شده است و از این رقم سازمان مالیاتی برای این شرکت ۱۶۱۵ میلیارد تومان مالیات تعیین کرده است، اما در نهایت این شرکت فقط ۲۱۹ میلیارد تومان مالیات پرداخت و نسبت به باقی مالیات تعیین شده اعتراض کرده است و تا زمان تهیه صورت مالی حسابرسی شده شهریور ۱۴۰۴ هنوز در مرحله رسیدگی در هیات بدوی حل اختلاف مالیاتی است.

بنابراین این شرکت در سال ۱۴۰۱ باید معادل ۱۰.۶ درصد سود خود مالیات پرداخت می‌کرد، اما تاکنون فقط معادل ۱.۴ درصد سود سالانه خود مالیات داده است.

شرکت پتروشیمی پارس در سال ۱۴۰۲ به میزان ۱۳ هزار و ۴۳۲ میلیارد تومان سود ابراز کرده و سازمان امور مالیاتی برای این شرکت ۴ هزار و ۹۷۲ میلیارد تومان مالیات تعیین کرده است، اما در نهایت میزان مالیات پرداختی این شرکت در سال ۱۴۰۲ معادل ۲ هزار و ۲۲۳ میلیارد تومان بوده است.

در سال ۱۴۰۳ سوددهی شرکت پتروشیمی پارس به ۲۰ هزار و ۳۹۸ میلیارد تومان افزایش می‌یابد و در نهایت ۹۸۰ میلیارد تومان مالیات پرداخت می‌کند؛ بنابراین این شرکت در سال ۱۴۰۳ به ازای ۴.۸ درصد از سود سالانه خود مالیات داده است.

شرکت پتروشیمی پارس در طول سال‌های ۱۴۰۱ تا ۱۴۰۳ بیش از ۵۴ هزار و ۳۸۴ میلیارد تومان سود کسب کرده و در این مدت بالغ بر ۲۴۴۰ میلیارد تومان مالیات پرداخت کرده که این رقم معادل ۴.۴ درصد کل سود این شرکت در سه سال گذشته است. در صورتی که رقم ابرازی سال ۱۴۰۳ به تایید برسد، رقم کل مالیات پرداختی در سه سال گذشته به ۳۴۲۰ میلیارد تومان خواهد رسید.

بنابراین شرکت پتروشیمی پارس در سه سال گذشته معادل ۶.۲ درصد سود خود مالیات پرداخت کرده است در حالی که سقف نرخ مالیات بر درآمد اشخاص حقیقی و حقوقی در ایران ۲۵ درصد است. درواقع این شرکت مشمول ۱۳ هزار و ۵۹۶ میلیارد تومان معافیت مالیاتی قرار گرفته است.

براساس بررسی مرکز پژوهش های مجلس، نرخ مؤثر مالیاتی شرکت‌ها در ایران معادل ۷.۴ درصد در سال ۱۴۰۰ برآورد می‌شود که بسیار کمتر از نرخ قانونی (۲۵ درصد) و نرخ موثر مالیاتی سایر کشورهای بررسی شده است. علت اصلی این اختلاف، قواعد نظام مالیاتی مانند معافیت‌ها و بخشودگی‌ها ارزیابی می‌شود. باوجود اینکه نرخ قانونی مالیات بر درآمد، در ایران نزدیک میانه جهانی است، ولی نرخ مؤثر شرکت‌ها در ایران بسیار کمتر از سایر کشورهاست. این تفاوت نشان می‌دهد معافیت‌های مالیاتی شرکت‌ها در ایران، بسیار گسترده‌تر از سایر کشورهای مورد بررسی است.

نرخ مؤثر مالیاتی شرکتهای مختلف، دارای تفاوت زیادی با یکدیگر است. بیش از نیمی از کل شرکت‌ها (۶۷ درصد) مشمول معافیت یا بخشودگی نشده‌اند و نرخ مؤثر مالیات آنها بین ۲۴ تا ۲۵ درصد به‌دست آمده است. این درحالی است که ۱۴ درصد از کلا از معافیت کامل برخوردار بوده و نرخ موثر مالیات آنها بین صفر تا ۱ درصد قرار گرفته است.