تخصیص گازوئیل به کامیون ها فقط براساس پیمایش انجام شود

به گزارش اقتصاد معاصر؛ گازوئیل از سال ۹۴ با قیمت ۳۰۰ تومان به شبکه حمل‌ونقل عمومی عرضه می‌شود که فاصله بسیار زیاد آن با کشورهای همسایه، جذابیت قاچاق آن را افزایش داده است که ضمن آسیب به منابع ملی کشور، موجب بروز ناترازی در سوخت گازوئیل شده است. هرچند در حال حاضر این ناترازی بیشتر خود را در تأمین سوخت مایع نیروگاه‌ها نشان داده است؛ اما عدم اجرای سیاست‌های اصلاحی باعث خواهد شد تا در آینده کسری عرضه گازوئیل به بخش‌های تولیدی و حمل‌ونقل هم آسیب وارد کند.

با توجه به حساسیت‌های مرتبط با تغییر قیمت سوخت و لزوم برنامه‌ریزی میان‌مدت برای کاهش مخالفت‌ها و جذب نظر مساعد اکثر فعالان این حوزه، دولت تصمیم گرفته است تا در قدم اول، یک مجموعه اصلاحات غیرقیمتی را برای توزیع بهینه گازوئیل به اجرا بگذارد تا بدون تغییر قیمت مصرف‌کننده، از انحراف توزیع گازوئیل به شبکه قاچاق جلوگیری شود. بررسی آمارهای مقدار مصرف گازوئیل در بخش حمل‌ونقل سنگین حاکی از رشد غیرطبیعی مصرف است که تناسبی با تغییرات جابه‌جایی بار نداشته و بخش قابل توجهی از این رشد مصرف وارد زنجیره توزیع غیررسمی و قاچاق می‌شود.

بر این اساس قرار است تا از آینده نزدیک به جای حالت فعلی که به صورت سهمیه ماهانه ثابت است، گازوئیل مصرفی ۲۷ هزار ناوگان دیزلی بالای ۵۰ تن، بر اساس پیمایش واقعی آنها تخصیص پیدا کند. این سیاست بر روی بستر سامانه سپهتن اجرا خواهد شد که از سال گذشته به‌صورت پایلوت برای نظارت بر عملکرد شبکه حمل‌ونقل مسافری و باری کشور در برخی استان‌ها به شکل پایلوت اجرا شده است. سپهتن، سامانه پایش و نظارت هوشمند تردد ناوگان حمل و نقل جاده‌ای است که درون خودرو نصب می‌شود و از طریق سیم‌کارت GFM ، GPRS به‌طور مداوم اطلاعات تعریف شده نظیر سرعت و مسیر را در اختیار مرکز نظارتی قرار می‌دهد. این سامانه به‌جز اینکه یک ابزار مناسب برای مدیریت راهوری کشور [پلیس راهوری] است، این امکان را ایجاد کرده است تا مصرف واقعی گازوئیل کشنده‌های باری را به بارنامه و مسیر حمل‌ونقل متصل کند.

این سیاست ضمن اطمینان‌بخشی به رانندگان در خصوص تأمین کامل تقاضای سوخت آنها، باعث خواهد شد تا بدون تحمیل شوک قیمتی به حوزه حمل‌ونقل، جلوی انحراف بخش قابل توجهی از سوخت گازوئیل توزیعی در شبکه حمل‌ونقل به سمت قاچاق گرفته شود.

در حال حاضر روزانه در حدود ۱۲۰ میلیون لیتر گازوئیل در کشور توزیع می‌شود که بیش از نیمی از آن مربوط به حوزه حمل‌ونقل است و کامیون‌های باری به تنهایی در حدود ۵۲ میلیون لیتر در روز مصرف می‌کنند که طبق نظر مدیرعامل شرکت ملی پخش فرآورده‌های نفتی، عمده قاچاق سوخت هم در همین بخش اتفاق می‌افتد.