گمرک ریلی مشترک با میانجی رسما فعال شد
به گزارش اقتصاد معاصر؛ رسمی شدن گمرک ریلی تفتان در پاکستان و همزمانی آن با فعالسازی کریدورهای ریلی و جادهای ایران با همسایگان شرقی و غربی، نشان میدهد تهران در حال تقویت مسیرهای جایگزین برای تجارت منطقهای و ترانزیت بینالمللی است کند.
ایستگاه مرزی تفتان در پاکستان که سالها بهعنوان یکی از حلقههای ضعیف زنجیره حملونقل ریلی میان دو کشور شناخته میشد، اکنون وارد مرحله جدیدی از فعالیت شده است. سازمان درآمد فدرال پاکستان با صدور ابلاغیهای، این ایستگاه را بهعنوان یک گمرک زمینی رسمی برای انجام عملیات بارگیری، تخلیه، ترخیص و تشریفات گمرکی کالاهای وارداتی و صادراتی معرفی کرده است.
این تصمیم پس از مذاکرات و رایزنیهای انجامشده میان مدیران راهآهن دو کشور اتخاذ شد و انتظار میرود به کاهش هزینههای حملونقل، افزایش سرعت ترخیص کالا و تسهیل تجارت دوجانبه میان تهران و اسلامآباد منجر شود.
کارشناسان حوزه حملونقل معتقدند که اتصال مستقیم خدمات گمرکی به زیرساخت ریلی، یکی از مهمترین پیشنیازهای توسعه تجارت مرزی محسوب میشود. فعال شدن گمرک تفتان میتواند جابهجایی کالاهایی همچون فرآوردههای نفتی، مواد معدنی و محصولات کشاورزی را تسهیل کرده و زمان توقف محمولهها در مرز را کاهش دهد.
همزمان با این تحول، ایران نیز روند فعالسازی کریدورهای جایگزین دریایی و زمینی را سرعت بخشیده است. یکی از مهمترین این پروژهها، احیای کریدور ریلی اسلامآباد-تهران-استانبول (ITI) یا همان قطار اکو است؛ مسیری که میتواند جنوب آسیا را از طریق ایران به بازارهای اروپا متصل کند.
این خط ریلی ۶۵۰۰ کیلومتری طی سالهای اخیر به دلایل مختلف با وقفه مواجه شده بود، اما مقامات دو کشور از برنامههای مشترک برای رفع گلوگاههای فنی، نوسازی زیرساختها و توسعه ظرفیتهای مرزی خبر دادهاند.
در حوزه حملونقل جادهای نیز تحولات مهمی رخ داده است. بر اساس توافقات میان دو کشور، امکان عبور کالاهای کشورهای ثالث از بنادر گوادر، کراچی و بندر قاسم پاکستان به مقصد ایران از طریق مرزهای زمینی فراهم شده است؛ اقدامی که ظرفیتهای جدیدی را برای تجارت منطقهای ایجاد میکند.
در این میان بندر گوادر نیز به یکی از نقاط کلیدی معادلات جدید ترانزیتی منطقه تبدیل شده است. نزدیکی این بندر به مرز ایران و اتصال آن به کریدور اقتصادی چین و پاکستان، ظرفیتهای جدیدی برای همکاریهای لجستیکی و حملونقل فراهم کرده است.
تحلیلگران معتقدند که مجموعه این تحولات، صرفاً به معنای توسعه چند مسیر حملونقلی نیست، بلکه نشانهای از تغییر تدریجی نقشه تجارت منطقه است؛ نقشهای که در آن ایران تلاش میکند با تقویت پیوندهای ریلی و زمینی با همسایگان، نقش پررنگتری در زنجیرههای تأمین منطقهای و بینالمللی ایفا کند و از حواد جنگ تحمیلی اخیر عبرت بگیرد.
در چنین شرایطی، تفتان دیگر تنها یک ایستگاه مرزی نیست؛ بلکه میتواند به یکی از حلقههای مهم اتصال ایران به بازارهای جنوب آسیا، آسیای مرکزی و حتی اروپا تبدیل شود؛ مسیری که در صورت تکمیل زیرساختها، ظرفیت تبدیل شدن به یکی از مهمترین کریدورهای تجاری منطقه را خواهد داشت./فارس
